เวลานิติบุคคลเป็นลูกหนี้ กฎหมายมีช่องให้ฟ้องคดีอาญากรรมการบริษัทลูกหนี้ได้ ถ้าพบหลักฐานว่า บริษัทลูกหนี้โดยการกระทำ หรือสั่งการของกรรมการบริษัท ให้กระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่าง ที่ทำให้บริษัทมีฐานะของกิจการที่แย่ลง เช่น มีกำไรน้อยลง เพราะไปเพิ่มค่าใช้จ่ายของบริษัทกับรายการที่เป็นเท็จ ทำให้กำไรของบริษัทลดลง ทำให้เจ้าหนี้ไม่ได้รับชำระหนี้แต่บางส่วน หรือทั้งหมด ถือเป็นความผิด เป็นคดีอาญา กรรมการบริษัทมีโทษจำคุกสูงสุดไม่เกิน 3 ปี นอกจากนี้การที่กรรมการบริษัทยินยอมให้บริษัทขายสินค้านอกระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม ที่เงินค่าขายสินค้าไม่ได้เข้าบัญชีของบริษัท แต่ไปเข้าบัญชีส่วนตัวของกรรมการ กรณีเช่นนี้ ก็ถือว่า เป็นการย้าย ซ่อน โอนทรัพย์สินของบริษัทออกไป เป็นเหตุที่ทำให้เจ้าหนี้ไม่ได้รับชำระหนี้แต่บางส่วนหรือทั้งหมด เป็นคดีอาญาเช่นเดียวกัน
หลักฐานการกระทำความผิด จะเห็นชัดในงบการเงินของบริษัทลูกหนี้ ดังนั้นทนายความที่จะสืบหาหลักฐานแห่งการกระทำความผิดได้ดี จะต้องมีความรู้ความเข้าใจเรื่องงบการเงิน บัญชี ภาษีอากร และการทำธุรกิจ ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ได้ง่ายเลย
โดยทั่วไป เวลาจะฟ้องเรียกหนี้การค้าคืน จะฟ้องแต่คดีแพ่ง โดยกรรมการบริษัทจะพ้นผิด แต่ถ้าสามารถฟ้องกรรมการบริษัทให้ต้องโทษในคดีอาญา มีโทษจำคุกได้ด้วยแล้ว โอกาสได้รับชำระหนี้คืนมีสูง เพราะเป็นเหตุแห่งการเจรจากันว่า จะชำระหนี้การค้าแทนบริษัทหรือไม่ ถ้าชำระแทน ฉันจะถอนฟ้องคดีอาญาให้
