ข้าไม่ได้ปลูกเพื่อตัวข้า ข้าปลูกเพื่อผู้อื่น

  กลางแดดร้อนจัดในเดือนเมษายน วันนั้นน่าจะเป็นวันที่อากาศร้อนที่สุด อุณหภูมิขึ้นถึง 42 องศา

 ชายชราที่กำลังขมักเขม้นปลูกต้นมะม่วงจากเมล็ด เก้เก้กังกัง ดูอ่อนล้าอ่อนเพลีย เหงื่อท่วมกาย เป็นที่น่าสงสารแก่ผู้ที่พบเห็น

 ในขณะนั้นเศรษฐีนั่งรถลากผ่านมาพอดี จึงบอกให้ขบวนรถหยุด เพื่อมองชายชราให้เห็นอย่างถนัด เศรษฐีรู้ว่าชายชรากำลังไถพรวนดินปลูกต้นไม้อย่างตั้งใจ แม้สังขารของตัวเองดูจะไม่ไหวแล้วก็ตาม และที่สำคัญทำไมต้องมาปลูกต้นไม้เอาตอนเที่ยงวัน ที่ทุกคนหนีร้อนกันหมด คนดีๆ ไม่ควรทำแน่ๆ

 ว่าแล้วเศรษฐีจึงลงจากรถลาก แล้วเดินไปหาชายชราที่กลางทุ่ง ถามชายชราว่า “ท่านทำอะไรอยู่”

 เมื่อได้คำตอบว่าชายชรากำลังปลูกต้นมะม่วงจากเมล็ด เศรษฐีจึงถามไปว่า ร้อนแบบนี้ทำไมท่านมาปลูกเอาตอนนี้ล่ะ? ไม่กลัวโรคความร้อนหรือฮีทสโตรกหรอกหรือ ท่านรู้จักฮีทสโตรก?

 ชายชรายิ้มอย่างมีเมตตา ทั้งตัวเต็มไปด้วยเหงื่อ เสื้อผ้าเปียกชุ่มไปหมด แล้วตอบว่า “เวลาของข้ามีเหลือไม่มาก ข้าต้องรีบทำงาน”

 เศรษฐีถามกลับไปว่า “ท่านหมายถึงอะไร?“ ชายชราตอบว่า ”อายุขัยไง ข้ากำลังจะตาย ข้าจึงต้องรีบทำงานปลูกต้นไม้พวกนี้”

 คำตอบฟังดูน่าฉงนสงสัย เศรษฐีจึงถามต่อว่า ”ท่านอย่าว่าอะไรข้านะ ต้นไม้พวกนี้กว่าจะให้ผล ท่านก็คงไม่อยู่แล้ว“

 ชายชรากลับตอบว่า ” ข้าไม่ได้ปลูกเพื่อตัวข้า ข้าปลูกเพื่อผู้อื่น ให้พวกเขาได้กินกัน มีร่มเงาให้กับคนผ่านทาง“

 เศรษฐีดูเงียบลงอย่างเห็นได้ชัด คำตอบของชายชราเกินคาดว่า จะมีคนแบบนี้บนโลกใบนี้ด้วย จึงควักเงินจากกระเป๋ายื่นให้ชายชราไปจำนวนหนึ่ง พร้อมพูดขึ้นว่า ”ท่านเอาไว้กินใช้และรักษาตัว จงรับไว้“ ชายชราก้มหัวทำท่าทางเคารพ แล้วยื่นมือไปรับเงินจากเศรษฐีด้วยความอ่อนโยนและมีรอยยิ้ม

 ก่อนจาก เศรษฐีได้ถามขึ้นว่า ”ข้าขอถามท่านเป็นคำถามสุดท้าย“ ชายชราพยักหน้า เศรษฐีจึงพูดขึ้นว่า “ท่านได้อะไร? จากการทำแบบนี้”

 ชายชรายิ้มแล้วพูดตอบว่า “เมื่อคนทำงาน คนทำงานก็จะได้ก่อนใครเพื่อน ไม่ต้องรอให้ต้นมะม่วงออกลูก เหมือนที่ท่านให้เงินข้าในตอนนี้ไงล่ะ”

 เรื่องราวของชายชรากับเศรษฐีตราตรึงใจผู้คนมานานแสนนาน มีการพูดกันจากรุ่นสู่รุ่น เป็นอุทาหรณ์ สอนคนให้ใช้เวลาอย่างมีค่า ทำงานทุกวัน ให้งานการเป็นการพักผ่อน แล้ววันนึงจะมีคนเห็นที่เป็นเศรษฐี เขาจะเข้ามาช่วย