ลูกศิษย์ถามว่า ความคิดกับปัญญา ต่างกันอย่างไร?

  ลูกศิษย์ถามว่า ความคิดกับปัญญา ต่างกันอย่างไร?

  ผมตอบไปว่า ถ้าสังเกตความคิดดีๆ ความคิดจะมีตัวเจ้าของความคิด และคิดออกมาเพื่อตัวเจ้าของความคิด ใช้ความรู้และประสบการณ์ของเจ้าของความคิด เป็นไปเพื่อความพอใจและประโยชน์ของเจ้าของความคิด ความคิดจึงมีเจ้าของ ถ้าความรู้รู้แบบไม่ถูก หรือประสบการณ์มาแบบไม่ถูก ความคิดก็จะผิด เมื่อตัดสินใจแล้วนำไปใช้ ปัญหาจะเกิดขึ้นเป็นแบบน้ำผึ้งหยดเดียว คือหยดความคิดที่ผิดลงไปแล้วสร้างความเสียหายมากมาย

  ความคิดไม่ได้ใช้สมองคิดเพียงอย่างเดียว แต่ใช้ความโลภ โกรธ หลงด้วย ความคิดจึงมีบางอย่างบงการอยู่

  ส่วนปัญญานั้น ดูเหมือนว่ามันจะเป็นความคิดเหมือนกัน แต่ต่างกันตรงที่มันไม่มีความโลภ โกรธ หลงบงการ ในขณะที่ใช้ปัญญาไม่มีภาวะตัวเจ้าของความคิดเกิดขึ้น ความคิดที่เกิดขึ้นนั้นถูกสร้างขึ้นจากความถูกต้องที่มาจากการรู้แจ้งในใจ และผลที่เกิดขึ้นของความคิดที่กระทบตัวเองทั้งด้านบวกด้านลบไม่ได้ถูกเอามาสนใจทบทวนเพื่อจะเปลี่ยนความคิด จึงเกิดภาวะของคำตอบที่มีเพียงคำตอบเดียวเท่านั้นที่ถูกต้อง ที่คำตอบนั้นจะไม่เปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา แบบว่าในอนาคตมาพบว่าตัวเองคิดผิด ความคิดแบบปัญญานี้จะเกิดขึ้นพร้อมๆกับความสงบ การไม่เกิดอาการลังเลสงสัยในใจ และการไม่วิตกกังวลต่อผลกระทบใดๆที่จะเกิดขึ้น

  ความคิดที่เป็นปัญญาในทางธรรม จึงไม่เรียกว่าความคิดเพราะจะไปเพิ่มความสับสนว่า อะไรคือความต่าง จึงถูกเรียกว่า ความเห็นที่ถูกต้อง หรือสัมมาทิฏฐินั่นเอง

  การเดินทางไปข้างหน้าของคน จะประสบความสำเร็จ จะแคล้วคลาดจากเรื่องร้าย ปัญญาเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ถ้ามีปัญญาปรากฏการณ์ทำ 10 ได้ 100 จะเกิดขึ้น แต่ถ้าไม่มี ปรากฏการณ์ชั่ว 7 ทีจะเกิดขึ้น เพราะยามความคิดผิดสร้างปัญหาใหม่ ก็เอาความคิดไปแก้ปัญหาต่อ เรื่องราวจึงบานปลายใหญ่โต แต่ถ้าเมื่อไรรู้จักปัญญา เอาปัญญาไปแก้ ปัญหาจะจบลงได้แล้วเริ่มต้นชีวิตใหม่อย่างรวดเร็วได้