ผู้ถือหุ้นขอตรวจสอบเอกสารอะไรได้บ้าง?

📌 บริหารจัดการบริษัทตามข้อกฎหมาย
📗 ผู้ถือหุ้นขอตรวจสอบเอกสารอะไรได้บ้าง?
💡คำถามจากกรรมการบริษัทถามว่า ผู้ถือหุ้นจะขอตรวจสอบเอกสารใบเสร็จ บิลต่างๆ ของบริษัทได้หรือไม่ และเอกสารรายงานการประชุม งบการเงิน จะขอตรวจสอบและขอคัดถ่ายได้หรือไม่ บริษัทมีสิทธิที่จะไม่ให้ข้อมูลได้มากน้อยแค่ไหน
💵เมื่อได้ฟังคำถามจากกรรมการก็อดคิดไม่ได้ว่า ผู้ถือหุ้นน่าจะไม่ลงรอยกัน ทำให้กรรมการระมัดระวัง ไม่ต้องการให้ข้อมูลผู้ถือหุ้นสักเท่าไร ***ทั้งนี้ตามกฎหมายกรรมการต้องให้ข้อมูลผู้ถือหุ้นตามที่ร้องขอมากน้อยเพียงใดนั้นจะต้องพิจารณาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และพระราชบัญญัติกำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด สมาคม และมูลนิธิ พ.ศ. ๒๔๙๙ ดังนี้
⚖️มาตรา ๑๑๙๗ งบดุลนั้นต้องจัดให้มีผู้สอบบัญชีคนหนึ่งหรือหลายคนตรวจสอบแล้วนำเสนอเพื่ออนุมัติในที่ประชุมใหญ่ภายในสี่เดือนนับแต่วันที่ลงในงบดุลนั้น
อนึ่งให้ส่งสำเนางบดุลไปยังบุคคลทุกคนบรรดามีชื่อในทะเบียนผู้ถือหุ้นของบริษัทแต่ก่อนวันนัดประชุมใหญ่ล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสามวัน
เรื่องการส่งสำเนางบดุล หรือพูดง่ายง่ายก็คือสำเนางบการเงินผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเซ็นรับรองงบเรียบร้อยแล้ว และกรรมการบริษัทได้เรียกประชุมผู้ถือหุ้นเพื่อทำการอนุมัติงบการเงิน ตรงนี้แหละครับที่ผู้ถือหุ้นจะต้องได้รับสำเนางบการเงินก่อนการประชุมผู้ถือหุ้นใหญ่ไม่น้อยกว่าสามวัน จุดนี้จะเป็นจุดพลาดของกรรมการบริษัทเยอะมาก เพราะไม่คิดว่าต้องเตรียมข้อมูลนี้ส่งให้กับผู้ถือหุ้นทุกคน เวลาที่มาประชุมก็จะถูกผู้ถือหุ้นป่วนได้ว่ากรรมการทำผิดข้อกฎหมายมาตรานี้วรรคสอง ไม่ส่งสำเนางบการเงินให้กับผู้ถือหุ้น และผู้ถือหุ้นขอปฏิเสธไม่เข้าประชุมเพราะตัวเองยังไม่ได้ศึกษางบการเงิน เป็นเหตุให้กรรมการต้องจัดประชุมผู้ถือหุ้นใหม่
นอกจากนั้นให้มีสำเนางบดุลเปิดเผยไว้ในสำนักงานของบริษัทในระหว่างเวลาเช่นว่านั้นเพื่อให้ผู้ทรงใบหุ้นชนิดออกให้แก่ผู้ถือนั้นตรวจดูได้ด้วย
⚖️มาตรา ๑๒๐๗ กรรมการต้องจัดให้จดบันทึกรายงานการประชุม และข้อมติทั้งหมดของที่ประชุมผู้ถือหุ้นและของที่ประชุมกรรมการลงไว้ในสมุดโดยถูกต้อง สมุดนี้ให้เก็บรักษาไว้ ณ สำนักงานที่ได้จดทะเบียนของบริษัท บันทึกเช่นนั้นอย่างหนึ่งอย่างใด เมื่อได้ลงลายมือชื่อของผู้เป็นประธานแห่งการประชุมซึ่งได้ลงมติ หรือซึ่งได้ดำเนินการงานประชุมก็ดี หรือได้ลงลายมือชื่อของผู้เป็นประธานแห่งการประชุมถัดจากครั้งนั้นมาก็ดี ท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นหลักฐานอันถูกต้องแห่งข้อความที่ได้จดบันทึกลงในสมุดนั้นๆ และให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าการลงมติและการดำเนินของที่ประชุมอันได้จดบันทึกไว้นั้นได้เป็นไปโดยชอบ
ผู้ถือหุ้นคนใดจะขอตรวจเอกสารดั่งกล่าวมาข้างต้นในเวลาใดเวลาหนึ่งระหว่างเวลาทำการงานก็ได้
สิทธิ์โดยชอบตามกฎหมายของผู้ถือหุ้นในมาตรานี้ที่ขอดูรายงานการประชุมคณะกรรมการบริษัท เป็นเรื่องที่สามารถจะแกะรอยได้ว่ากรรมการบริษัทดำเนินกิจกรรมและบริหารจัดการบริษัทไปอย่างไรบ้าง เพื่อจะได้เป็นข้อมูลในการตั้งต้นสืบค้นความโปร่งใสของการบริหารจัดการ และตั้งต้นการสืบสาวราวเรื่องไปไปถึงการทุจริตและข้อมูลอันเป็นเท็จ
⚖️มาตรา ๑๒๑๕ เมื่อผู้ถือหุ้นในบริษัทมีจำนวนรวมกันไม่น้อยกว่าหนึ่งในห้าของจำนวนหุ้นทั้งหมด ทำเรื่องราวร้องขอไซร้ ให้เสนาบดีเจ้าหน้าที่ตั้งผู้ตรวจอันทรงความสามารถ จะเป็นคนเดียวหรือหลายคนก็ตามไปตรวจการงานของบริษัทจำกัดนั้นและทำรายงานยื่นให้ทราบ
ก่อนที่จะตั้งผู้ตรวจเช่นนั้น เสนาบดีจะบังคับให้คนทั้งหลายผู้ยื่นเรื่องราววางประกัน เพื่อรับออกเงินค่าใช้สอยในการตรวจนั้นก็ได้
⚖️มาตรา ๑๒๑๖ กรรมการก็ดี ลูกจ้างและตัวแทนของบริษัทก็ดี จำต้องส่งสรรพสมุดเอกสารทั้งปวงซึ่งตนเก็บรักษาหรืออยู่ในอำนาจแห่งตนนั้นให้แก่ผู้ตรวจ
ผู้ตรวจคนหนึ่งคนใดจะให้กรรมการ ลูกจ้าง และตัวแทนของบริษัทสาบานตัวแล้วสอบถามคำให้การในเรื่องอันเนื่องด้วยการงานของบริษัทนั้นก็ได้
⚖️มาตรา ๑๒๑๗ ผู้ตรวจต้องทำรายงานยื่น และรายงานนั้นจะเขียนหรือตีพิมพ์สุดแต่เสนาบดีเจ้าหน้าที่จะบัญชา สำเนารายงานนั้นให้เสนาบดีส่งไปยังสำนักงานบริษัทซึ่งได้จดทะเบียนไว้ กับทั้งส่งแก่ผู้ถือหุ้นซึ่งยื่นเรื่องราวขอให้ตรวจนั้นด้วย
⚖️มาตรา ๑๒๑๘ ค่าใช้สอยในการตรวจเช่นนี้ ผู้ยื่นเรื่องราวขอให้ตรวจต้องใช้ทั้งสิ้น เว้นแต่ถ้าบริษัทในคราวประชุมใหญ่ครั้งแรก เมื่อตรวจสำเร็จลงแล้วได้ยินยอมว่าจะจ่ายจากสินทรัพย์ของบริษัทนั้น มาตราที่สำคัญนี้ ยามที่หุ้นลงทุนกับใครก็แล้วแต่และเราเป็นผู้ถือหุ้น ต้องระบุให้บริษัทเป็นผู้รับผิดชอบออกค่าใช้จ่ายในการตรวจให้กับผู้ถือหุ้น เพื่อผู้ถือหุ้นจะได้ใช้สิทธิ์ตรวจสอบการบริหารจัดการบริษัทโดยไม่ต้องควักเงินจากกระเป๋าของตัวเอง ทำอะไรไม่ดีเกิดข้อสงสัยก็ขอตรวจสอบ ขอตรวจสอบไปเรื่อย สุดท้ายแล้วอาจได้รับการติดต่อขอซื้อหุ้นคืน เพราะไม่ไหวแล้วกับการถูกตรวจสอบอยู่ตลอดเวลา
⚖️มาตรา ๑๒๑๙ เสนาบดีเจ้าหน้าที่โดยลำพังตนเอง จะตั้งผู้ตรวจคนเดียวหรือหลายคนให้ไปตรวจการของบริษัทเพื่อทำรายงานยื่นต่อรัฐบาลก็ได้ การตั้งผู้ตรวจเช่นว่ามานี้จะพึงมีเมื่อใดสุดแล้วแต่เสนาบดีจะเห็นสมควร
⚖️พระราชบัญญัติกำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัดบริษัทจำกัด สมาคม และมูลนิธิ พ.ศ. ๒๔๙๙ มาตรา ๑๘ บริษัทจำกัดใด
(๑) ไม่ทำบัญชีงบดุลตามมาตรา ๑๑๙๖ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
(๒) ไม่จัดให้มีผู้สอบบัญชีตรวจสอบงบดุล ไม่นำบัญชีงบดุลเสนอเพื่ออนุมัติในที่ประชุมใหญ่ ไม่ส่งสำเนางบดุล หรือไม่มีสำเนางบดุล ตามมาตรา ๑๑๙๗ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หรือ
(๓) ไม่จำหน่ายสำเนางบดุลแก่ผู้ปรารถนาจะซื้อตามมาตรา ๑๑๙๙ วรรคหนึ่ง แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท
💳สรุปก็คือ บริษัทต้องนำส่งงบการเงินให้ผู้ถือหุ้นล่วงหน้าก่อนวันประชุมอนุมัติงบ กรณีงบการเงินที่จัดทำไม่แล้วเสร็จก็ยังไม่ต้องให้ตรวจสอบ รอไว้ส่งให้พิจารณาก่อนวันนัดประชุมอนุมัติงบในการประชุมสามัญประจำปี ส่วนรายการใบเสร็จ บิลต่างๆ ไม่จำต้องให้ตรวจสอบ เว้นแต่ผู้ถือหุ้นจำนวน 1 ใน 5 ของจำนวนหุ้นทั้งหมดได้ร้องขอต่อเจ้าพนักงานผู้ตรวจสอบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ขอให้ออกตรวจสอบเอกสารต่างๆ ของบริษัท ซึ่งทางกรรมการต้องนำส่งเอกสารต่างๆ ตามที่ผู้ตรวจสอบร้องขอ📄
ทนายจงรักษ์ พรมศิริเดช / FPM CONSULTANT
4/9/69
🗝ขอคำปรึกษาปัญหาธุรกิจ กฎหมาย และคดีความ ได้ที่ Line@ :@sati.fpm, Inbox FPM Consultant, E-MAIL : sumrej2011@gmail.com
หาที่ปรึกษาที่ใช่ แล้วคุณจะชนะ